MUDANYA MÜTAREKESİ

E-posta Yazdır PDF

İsmet İnönü Yabancı Generallerle

03 Ekim’de başlayan görüşmeler Boğazlar ve Doğu Trakya sorunları nedeniyle sık sık kesiliyordu. Hatta Mustafa Kemal herhangi bir gelişme olmazsa 06 Ekim akşamı Türk ordusunun yeniden harekete geçeceğini dile getirmişti. Bunun üzerine telaşlanan İtilaf devletleri, özellikle Fransızlar, yeni bir savaş istemediklerini dile getirdiler. Görüşmelere 07 Ekim’de yeniden başlandı. Ancak General Harington, Lord Curzon’un Paris’e gittiğini ve kendisi ile temas kuramadığını bahane göstererek, konferansın geri bırakılmasını talep etti. Bu kriz, görüşmelerin 09 Ekim’de yeniden başlamasına kadar devam etti. Bu esnada, Bouillon’un söylediğine göre, Müttefik generaller, İsmet Paşa’nın kendilerine yenik muamelesi yaptığını dile getirip şikâyet etmekteydiler.

 


9 Ekim’de başlayan görüşmelerin ana konusu, Doğu Trakya idi. Doğu Trakya’nın Meriç nehrine kadar olan kısmı ve Edirne’nin bir mahallesi olan Karaağaç’ın Yunanlılarca tahliyesi Türk tarafının ana isteğiydi. Sonunda hem Boğazlar hem de Doğu Trakya konusunda Türk tarafının istekleri büyük ölçüde kabul edildi ve 11 Ekim sabah saat 06:00’da Mudanya Mütakeresi Türkiye ve 3 İtilaf Devleti arasında bu odada imzalandı. Mudanya mütarekesi Fransızca olarak 4 nüsha halinde imzalanmıştır. Mudanya açıklarında gemide bekleyen Yunanlı temsilciler ise, yetkilerinin olmadığını söyleyip anlaşmayı imzalamasalar da, General Harington, bunda bir sorun olmadığını belirtmiş ve Yunanlı temsilcilerin imzalamamasının bu anlaşmanın yürürlüğe girmemesi için bir mani olmadığını söylemiştir. 3 gün sonra yani 14 ekimde Yunanistan’ın İstanbul temsilcileri, Sonopoulos aracılığı ile bu anlaşmayı kabul ettiklerini bildirmişlerdir. Sonuçta, Ankara Hükümeti istediğini elde etmiş ve tek kuşun atmadan Trakya’yı geri almıştı.

Mudanya Mütakeresi Maddeleri

Zaman zaman gergin anların yaşandığı, hatta görüşmelerin kesilmesi tehlikesinin doğduğu ve Türk ordusunun yeniden harekat hazırlıklarına giriştiği mütareke görüşmeleri 11 Ekim 1922 tarihinde uzlaşmayla sonuçlanmıştır.
14 maddelik Mudanya Mütarekesi'nin en önemli hükümleri şunlardır:

* Mütareke, imzalandıktan üç gün sonra, 14/15 Ekim gecesi yürürlüğe girecektir.
* Türk ve Yunan kuvvetleri arasındaki silahlı çatışma sona erecektir.
* Yunanlılar Doğu Trakya’yı 15 gün içinde boşaltacaklar ve bölge, İtilaf Devletleri aracılığıyla 30 gün içerisinde Türk yönetimine devredilecektir.
* Barış antlaşması imzalanıncaya kadar Türk ordusu Trakya’ya geçemeyecektir. Buna karşılık iç güvenlikle ilgili olarak sayısı 8000’i aşmayacak bir jandarma kuvveti gönderilebilecektir.

Mütarekere Müze Evi Odaları

Delege Odası

Bu oda, İsmet Paşa ve Türk delegesinin toplantı salonudur. İtilaf devletlerinin teklifleri ve yaşanan sorunlar bu salonda tartışılıyordu. Mustafa Kemal’e yazılan ya da ondan gelen telgraflar burada değerlendiriliyordu. Özellikle Doğu Trakya ve Boğazlar konusunun çözümünde bu odada yaşananlar önemli bir rol oynamıştır. Bu odada ingiliz General Harington ve Fransızca çevirmeni Albay Heywood ile İsmet Paşa ve Asım Gündüz hararetli bir şekilde Boğazlar meselesini tartışmışlardır. General Harington, bütün samimiyetiyle İngiltere’nin gerçekten barış istediğini İsmet Paşa’ya bildirmiştir. İsmet Paşa yazılan konferans metnini dikkatli bir şekilde bu odada incelemiştir. Türkiye’ye verilen ilk nüshada, görüşmelerde alınan kararlarla yazılı metinde farklı olan noktalar vardı Özellikle Doğu Trakya ve Karaağaç Mahallesi’nin Türkiye’ye verilmesi konusunda farklı hüküm yazılmıştı. Bu farklar, General Harington’la bu odada konuşulmuş ve imzalanacak metnin son hali burada belirlenmiştir. 

İsmet İnönü Odası

İsmet Paşa, Mudanya Konferansı görüşmelerinin 06 ve 09 Ekim tarihleri arasında yaşanan anlaşmazlığı sırasında, İngiliz temsilci General Harington’a sinirlenerek aynalı masaya vurur ve o an masanın mermeri kırılır. Türk ordusunun yeniden harekâta geçeceğini ve Türk milletinin özgürlüğü için son nefesine kadar savaşacağını söyler. Bu kararlı tutum, İtilaf Devleti temsilcilerinin Türkiye üzerinde kurmaya çalıştıkları baskıyı yok eder ve Türkiye’nin isteklerinin kabulünün yolunu açar.

You are here Ana Sayfa